Zaterdag 15 september ‘s Ochtends herenigt de groep pelgrims zich bij de Verlosser-kerk in de binnenstad van Addis Abeba. Ons oorspronkelijke programma was Sheik Elias, hoofd van het Opperste Islamitisch Concilie, te bezoeken. Dit bleek te zijn uitgesteld. In plaats daarvan bezoeken wij Abune Berhane Yesus, Aartsbisschop en hoofd van de Ethiopische en Eritrese Bisschoppenconferentie. Hij is een bekend figuur voor de meeste van ons en wij worden hartelijk verwelkomd. Abune Berhane Yesus uit zijn bewondering over de reis en onderstreept hoe belangrijk hij de samenwerking tussen Ethiopiërs in binnen- en buitenland vindt. “Dit soort acties geven ons grote hoop voor de toekomst”, zei hij. Hij heeft ook iets over de betekenis van de Millenniumwisseling vanuit Bijbels perspectief verteld, vooral het verband met het begrip van Jubel en de periode van genade. Aansluitend gingen wij naar het hoofdkwartier van de Ethiopisch Orthodoxe Ontwikkelingsorganisatie. Wij spreken met Dr. Nigussu Legesse die gedurende twintig jaar bij verschillende internationale organisaties in Engeland gewerkt heeft en nu de Orthodoxe ontwikkelingsorganisatie leidt. Hij geeft ons een overzicht van hun activiteiten en onderstreept dat hun motto “Towards Community Empowerment” luidt. Dit betekent dat zij het accent leggen op een benadering gericht op rechten, niet alleen een religieuze benadering. Hij legt ook uit hoeveel aandacht zijn organisatie schenkt aan activiteiten die vrede ondersteunen, vooral het voorkomen van conflicten in perioden van grote spanning. Wij lunchen in een traditioneel restaurant gevestigd in een oud edelmanshuis achter de Giorgis-kerk. Daarnaar bezoeken wij Bisschop Andrew Proud van de Anglicaanse kerk, een grote ondersteuner van de oecumenische beweging. Hij vertelt iets over zijn ervaringen met pelgrimstochten en wij wisselen van gedachten over de betekenis van onze reis en hoe wij verder kunnen. Vanuit het kantoor van de Anglicaanse bisschop rijden wij verder naar het huis van Dr. Mesfin Wolde Mariam, een bekende mensenrechtenactivist, die kort geleden nog in de gevangenis zat. Hij spreekt over begrippen als verzoening uit eigen ervaring en met betrekking tot actuele gebeurtenissen, zoals de nasleep van de communistische periode. Zijn visie over de huidige situatie is een beetje somber. Hij vergelijkt het hedendaagse Ethiopië met een trein die op volle vaart reist en volgepakt is met ruziemakende mensen. De machinist kijkt achteruit en probeert de passagiers met een wapen te beangstigen en rustig te maken en let niet op waar de trein eigenlijk heen moet. Daarom dreigt de trein in een ravijn te storten of een ander ongeval te ondergaan. Alleen als de passagiers vrede met elkaar sluiten zou de conducteur zich op zijn eigenlijke taak kunnen concentreren en de trein tot zijn bestemming kunnen brengen.

Amen Ethiopia-actie geslaagd

Vrijdag 14 september ‘s Ochtends is er een grote receptie op de Holy Trinity Theological College. Verschillende mensen verbonden aan de Amen Ethiopia-actie zijn aanwezig. De Patriarch Abune Paulus komt met de leden van de heilige synodes. Zangers van de Beata Mariam-kerk zingen en dansen volgens de traditie van de Heilige Yared, wiens beeld prominent aanwezig is op de muur waartegenover de Patriarch zit. Bekende dichters dragen hun gedichten voor, volgens de traditie van Quene in het Ge’ez, de klassieke Ethiopische taal. De Patriarch houdt een betoog waarin hij iedereen oproept te reflecteren op de diepere betekenis van de Millenniumwisseling. Hij zegt dat Ethiopië ooit tot de meest vooruitstrevende van de grote oude beschavingen hoorde en weer haar plek op het wereldtoneel moet heroveren. “Tijdens het Millenniumjaar staan wij op de oevers van de rivier van tijd. Wij moeten ons bezinnen om het goede mee te nemen en het andere achter te laten. Dit vraagt om een echte reflectie over onze identiteit, om het wezenlijke aan de volgende generatie mee te geven. Het vraagt ook dat wij wakker en actief zijn en de slaap van de afgelopen eeuwen van ons af moeten schudden.” Iedereen feliciteert de Patriarch en brengt kado’s: bloemen, beelden, speciaal brood en taarten. De eetwaren worden aan de mensen uitgedeeld. Aansluitend heeft de Patriarch de vragen van buitenlandse journalisten beantwoord. ‘s Avonds was ik bij een Ethiopisch gezin op bezoek. Tijdens de feestmaaltijd keken wij naar het journaal op TV. Plotseling zag ik de Amen Ethiopia-karavaan Addis Abeba binnenrijden, het zingen van het Amen Ethiopia-lied op het Meskelplein en de interviews met verschillende mensen. Iedereen in de kamer was geboeid en onder de indruk. Ik kreeg echt het gevoel dat de Amen Ethiopia-actie erin geslaagd is een breed publiek te bereiken en in te spelen op de huidige sfeer in het land.

Addis Abeba

Donderdag 13 september De eerste dag van het nieuwe Ethiopische Millennium. Omdat het volgens Orthodox gebruik een vastendag is, wordt het niet uitgebreid gevierd. Sommige mensen gaan naar de kerk. Wij hebben geen Amen Ethiopia-activiteiten, dus er is gelegenheid om uit te rusten.

Millenniumviering in Ethiopië

Woensdag 12 september Bij de ontbijttafel ontmoeten wij professoren en andere belangrijke mensen die naar Ethiopië gekomen zijn voor de Millenniumviering. Na wat overleg gaan wij naar het patriarchale paleis. Hier wacht Aartsbisschop Abune Timotewos op ons. Hij is de verantwoordelijke van de Holy Trinity Theological College. Hij praat met ons en aansluitend krijgen wij de gelegenheid om Z.H. Patriarch Paulus te ontmoeten. Vader Tesfa Mariam, de monnikpriester verantwoordelijk voor de Ethiopisch Orthodoxe gemeenschap in Nederland, houdt een toespraak waarin hij de reis en de doelen van onze beweging beschrijft. Zijne Heiligheid looft de toewijding en het doorzettingsvermogen van de pelgrims, maar is in eerste instantie wat achterdochtig over de doelen van de reis en stelt vele vragen. Als het Amen Ethiopia-lied gezongen wordt, wordt de sfeer wat luchtiger. Abune Paulus is blijkbaar ontroerd, de boodschap van vrede en verzoening heeft hem duidelijk geraakt. Vader Petros neemt de gelegenheid om Zijne Heiligheid uit te nodigen voor de Amen Ethiopia Conferentie over 8 dagen. Gasten en gastheer zijn allen in een heel goed humeur wanneer wij uitgenodigd worden aan de lunch deel te nemen. Wij gaan naar beneden en wassen onze handen, zoals gebruikelijk is in Ethiopië, en gaan in grote eetzaal binnen. Er zijn er al heel veel mensen, bisschoppen priesters en leken. Wij leren dat het een feestmaaltijd is georganiseerd door de heilige Georgis kerk. Wij nemen plaats en merken dat er geen andere dames zijn behalve de dames van onze groep. Wij ervaren het als een grote eer om uitgenodigd te worden. De feestmaaltijd is in middeleeuwse stijl; obers komen binnen met grote dienbladen, beladen met injera (een soort brood), vlees, groenten en vis, en er is een keus van verschillende dranken. De sfeer is heel vriendelijk en wij voelen ons welkom. Aansluitend wachten wij in het hof achter het paleis. Op een bepaald moment krijgen wij een teken om een ontvangstkamer binnen te gaan. De Patriarch Abune Paulus is aan het schrijven in het Amen Ethiopia-aantekeningenboek. Hij laat zijn gelukswensen achter voor de Amen Ethiopia-actie en praat heel uitgelaten met de pelgrims. Iedereen krijgt van hem een gouden kruis en een foto. We zijn allen erg onder de indruk, het is zelden dat Abune Paulus zoveel tijd neemt om met een groep te praten. Mensen die Abune Paulus in Rome ontmoet hebben, bij de uitvaart van Paus Johannes Paulus II, zeiden dat Abune Paulus vroeger nooit zo uitgelaten en los omging met een groep van oecumenische of interreligieuze aard. Zij ervoeren het als een echte doorbraak in de relaties. Vanuit het Patriarchale Paleis rijden wij naar de Holy Trinity Theological College, waar wij verwelkomd worden door Aartsbisschop Timotewos. De Amen Ethiopia-groep krijgt een rondleiding, waarbij zij de schetsen van het grootschalige bouwproject bewonderen. Er wordt op koffie getrakteerd, waarbij de groep meer te weten krijgt over de geschiedenis en de activiteiten van het instituut. In de tussentijd neem ik de gelegenheid om mijn bagage naar mijn kamer te brengen. Wij rijden verder naar de Katholieke kerk de Heilige Verlosser en bespreken ons programma in de eetzaal van de fraters Kapucijnen. Later in de avond komen wij bij elkaar in een traditioneel muziekeethuis. Wij hebben geluk om plaatsen te vinden, het is helemaal vol. Iedereen wil het jaar 2000 in Ethiopië op een passende manier verwelkomen. Er wordt veel Guraghe-muziek gespeeld, leden van onze groep staan op en dansen. Straks is het middernacht, wij gaan naar buiten en kijken naar het vuurwerk. Heel veel mensen zijn op straat, vooral jongeren. Zij zingen en dansen en vieren feest op hun manier. Wij hangen de Amen Ethiopia-vlag uit en delen Amen Ethiopia-vlaggetjes uit, waarmee iedereen zwaait. Er is veel lawaai en we vieren feest tot vroeg in de ochtend.

Eindbestemming Addis Abeba bereikt!

Dinsdag 11 september De vader en de andere broer en zussen van Heymanot komen heel vroeg in de ochtend naar het hotel om ons te ontmoeten. Zo snel mogelijk vertrekken wij weer en de karavaan rijdt nu richting Addis Abeba. In het Agau-gebied ontmoeten wij een stoot ruiters in prachtige, traditionele tenues, die aan een actie voor de Millenniumviering deelnemen. Een toeschouwer zit op zijn brommer op straat en wij moeten hard remmen om hem niet te raken. Daarmee raakt onze bagagedrager op het dak los en glijdt naar beneden, gelukkig zonder iemand te treffen, wat een shock! De karavaan rijdt verder door het diepe Nijldal en over een hoog plateau. De chauffeurs zijn uitgeput, maar doen extra moeite om snel in Addis Abeba aan te komen. Wij horen dat een welkomstgroep op ons wacht. Inmiddels is het donker geworden, wij zijn in Sollulta, iets buiten Addis Abeba, wanneer wij plotseling bekende gezichten zien. Overal mensen met vlaggetjes, een auto met een cameraploeg van de staatstelevisieomroep rijdt achter ons en maakt opnames. Na het beklimmen van de Entoto-berg zien wij plotseling een zee van blinkende lichten voor ons, het is de stad Addis Abeba. Wij stoppen op het Meskelplein, we worden met bloemen gegroet en we zingen het Amen Ethiopia lied voor de draaiende camera’s van de Tv-ploeg. Aansluitend is er een receptie in het Ghion Hotel. Na enkele toespraken genieten wij van een heerlijke maaltijd samen, terwijl enkele reizigers (waaronder ook ik) door de cameraploeg worden geïnterviewd. Ons doel is bereikt, wat een vreugde! Eindelijk konden wij goed slapen!

Khartoem - Ethiopië

Maandag 10 september Wij staan vroeg op, ik ontmoet een jongen op straat met een enorm grote, bronzen ketel, die heerlijke kruidenthee en oliebolletjes verkoopt. Als ik terugkom is bijna iedereen naar beneden gekomen en wij staan op het punt te vetrekken. Wij rijden ongeveer 30 kilometer naar de grenspost bij Gallabat. De grens is eigenlijk een rivier met een brug eroverheen. Wij rijden over de brug en verheugen ons eindelijk in Ethiopië te zijn, maar ondertussen horen wij dat wij aan de Sudanese kant niet de juiste procedures doorlopen hebben. Wij moeten terug om alles keurig af te maken en deze keer zijn wij heel blij als wij eindelijk Ethiopië binnen mogen. Wat een opluchting, de laatste grens voorbij! Wij moeten naar de douane in Metama, de volgende stad op onze route, waar enkele procedures met betrekking tot de invoer van de auto’s voltooid worden. Een douanemedewerker die heel behulpzaam is geweest, rijdt met ons mee naar Gondar om het feest met zijn familie daar te kunnen vieren. Ik ben vroeger in deze grensstreek geweest om het belangrijke klooster Mahbare Selassie te bezoeken. Toen was er geen mooie weg, nu is er een prachtige asfaltweg, mooi om tekenen van ontwikkeling te zien! Na Metama verandert de omgeving behoorlijk; wij stijgen hoger en hoger en bevinden ons in het vertrouwde hoogland- landschap van Ethiopië. Na de lange tocht door de woestijnen van Egypte en Sudan waarderen wij op een nieuwe manier het Ethiopische landschap. Het is zo dramatisch en gevarieerd, zo groen! Dit is echt Gods uitverkoren land op het dak van de wereld, zoals de Ethiopiërs het traditioneel noemen. Ook diegenen die veel in Ethiopië gereisd hadden, keken met nieuwe ogen om zich heen. In Azzezo kort voor Gondar -in de zestiende eeuw het centrum van de zendingsactiviteiten van de Portugese Jezuïeten, die probeerden het rijk tot het Katholicisme te bekeren- nemen wij de rechtstreekse route naar Bahar Dar, de hoofdstad van het Amhara-gebied. Wij ontdekken dat er hier in Ethiopië nieuwe gevaren zijn op straat; overal dieren en mensen, binnen twee dagen ontwijken wij twee keer een zwaar ongeval op het nippertje! Wij komen heel laat in Bahar Dar aan. Het is een moderne en snel groeiende stad op de oevers van de Tana Zee. Wij nemen kamers in een hotel en tijdens een etentje in een restaurant maken wij kennis met de broer van een van de reizigers, Heymanot. Onze eerste nacht in Ethiopië!

Aankomst in Khartoem

Zondag 9 september Wij nemen heel hartelijk afscheid van Johan en zijn vrouw, wanneer wij bij de asfaltweg aankomen. Bij Atbarra blijven zij slapen en wij rijden verder naar Khartoem. Daar worden wij verwelkomd door een Ethiopische Comboni-missionaris, Vader Asfaha Johannes, die verantwoordelijk is voor het Comboni-postulantenhuis. Wij worden ook verenigd met Amaha, een orthodoxe diaken die vanuit Italië met ons meereisde, maar vanwege visaproblemen vanuit Jordanië naar Sudan moest vliegen. Wij eten samen in een Ethiopisch restaurant en ontmoeten enkele van de Ethiopiërs in Khartoem. Dan reizen wij meteen verder naar de Ethiopische grens. Langzamerhand verandert het landschap; het wordt groener en er is regen. Wij stoppen in een stad voor de grens. Alles ziet er armzalig en modderig uit, het is na middernacht, niets is open en er is bijna niemand op straat. Uiteindelijk vinden wij een bescheiden hotel, met hulp van een vriendelijke soldaat. Na wat onderhandelingen wordt de prijs per persoon per nacht behoorlijk goedkoper en wij besluiten in dit hotel te overnachten.

Door de woestijn

Zaterdag 8 september Een deel van onze groep gaat naar de haven om het douaneproces te voltooien. Na de middag verschijnen uiteindelijk de auto’s en wij maken ons klaar voor vertrek. Om ongeveer drie uur begint onze tocht door de woestijn. Wij zijn heel blij dat Johan uit Zuid-Afrika bij ons is, het is een troost om iemand met ervaring erbij te hebben. Er is geen asfalt of zichtbare weg, wij rijden door de woestijn langs de spoorlijn en de elektriciteitspalen. De auto van Johan is special aangepast voor woestijnreizen en springt als een hert door de woestijn, terwijl onze auto’s als een kudde schapen achterblijft, maar hij doet moeite om zich niet te veel van ons te verwijderen. Op sommige plekken is het zand heel zacht en fijn, en onze auto’s kunnen niet verder. Wij moeten allen uitstappen en de wielen vrij maken door grote stenen eronder te stoppen. Het is moeilijk en uitputtend werk en wij weten niet hoe of wij het moeten herhalen. De raad en ondersteuning van Johan is heel kostbaar om dit onderdeel goed door te komen. Uiteindelijk komen wij door het moeilijkste deel en wij kunnen iets sneller doorrijden. In het donker passeren wij de bekende piramides van Meroe, een oeroude, belangrijke en gedeeltelijk christelijke beschaving.

Nog steeds in Wadi Halfa

Vrijdag 7 september ‘s Ochtends drinken wij gekruide koffie en eten oliebolletjes bij de dames op straat, tegenover ons ‘vijf sterren-hotel’. In de middag horen wij geruchten dat de boot met onze auto’s aangekomen is, wij moeten allerlei afspraken met het douanepersoneel maken omdat zij officieel op vrijdag en zaterdag niet werken.

Wadi Halfa

Donderdag 6 september Ook vandaag moeten we weer lang wachten in de gloeiende hitte. Er is tijd om te lezen en wij ontdekken dat er wat Ethiopiërs en andere Amhaars sprekende mensen aanwezig zijn. De lokale bevolking is ook vriendelijk en wij worden uitgenodigd om kruidige thee en ijskoude karkade (een drankje van hibiscusbloem) met hen te gebruiken. Alle pelgrims zijn uitgeput vanwege de hitte en de onzekerheid. Wij zijn bang dat wij de viering van de Ethiopische Millenniumwisseling in Wadi Halfa of ergens in Sudan moeten doorbrengen...

Wadi Halfa

Woensdag 5 september Het is heel heet en er is geen airconditioning, daarom drinken wij allen liters water en blijven wachten op nieuws over de boot met onze auto’s. Ik word bijna door een militair gearresteerd, terwijl ik tijdens de avondschemering een berg beklim om van het uitzicht en de avondlucht te genieten. Het blijkt dat er een militaire basis is in de buurt en dat zij daarom erg achterdochtig zijn.

Aankomst in Wadi Halfa

Dinsdag 4 september De boot reist langs de tempel van Abbu Simbel en wij krijgen de gelegenheid om een van de meest indrukwekkende monumenten van oud-Egypte te bewonderen. Verder en verder reist de boot langs een barre kust van zand en steen, een echt woestijnlandschap. Eindelijk, tegen middag komen wij in Wadi Halfa aan. Het is een slaperige stad met minder dan 7.000 inwoners, maar een van de belangrijkste plaatsen van waaruit je naar Sudan kunt reizen. Na de gebruikelijke procedures worden wij met bussen naar de stad vervoerd. Wij zijn al door Johan gewaarschuwd dat er geen goede hotels zijn. Op zijn aanbeveling gaan wij naar een ‘vijf sterren-hotel’ die bestaat uit eenvoudige gebouwen met rieten daken. Er is geen vloer anders dan het natuurlijke zand. ’s Avonds nemen de meeste mensen hun bedden naar buiten en slapen onder de sterrenhemel.

Aswan – Wadi Halfa

Maandag 3 september ‘s Ochtends rijden wij allemaal naar de haven met een minibus. Wij zijn gewaarschuwd dat wij op tijd aanwezig moeten zijn, anders krijgen wij geen plaatsen. Het was te laat om tickets voor een cabine te bemachtigen dus wij moeten een plaats zoeken in de grote reizigerszalen. De hele dag wachten wij en de zalen worden meer en meer bezet met mensen en bagage. Ondertussen praten wij met Johan uit Zuid-Afrika en zijn vrouw. Hij is een vroegere oliemagnaat die nu reizen door Afrika onderneemt en ook als lobbyist fungeert voor allerlei Afrikaanse belangen. Hij is op de terugreis en kan ons nuttige informatie geven. Zijn auto was ook naast onze auto’s geladen en wij besloten verder samen te reizen. Later in de avond nemen sommigen van ons toevlucht met Johan in de eerste klas cafetaria en wij blijven daar totdat wij er uitgestuurd worden. Wij gaan naar het dek en zoeken een slaapplaats tussen de grote hoeveelheid bagage en koopwaren.

Aswan

Zondag 2 september Het is de eerste zondag in september, maar er is geen gelegenheid om naar de kerk te gaan. Eerst moeten wij het laatste onderdeel van het autopapierenproces voltooien, daarna onze bagage sorteren en alleen het meest nodige en waardevolle bij ons houden. Ondertussen is de boodschap over de belading van de auto’s niet tot iedereen doorgedrongen en er is een heel gedoe totdat wij alle chauffeurs en anderen die betrokken zijn bij de auto’s bij elkaar geroepen hebben. Er wordt naar de haven gebeld om te zeggen dat wij toch laat zullen aankomen. Met grote haast vetrekken wij naar de haven. Er zijn uitgebreide zekerheidsprocedures; alle bagage moet door een scanapparaat en soms geopend en nagekeken worden. De verantwoordelijke medewerker van de douane blijkt een Orthodoxe christen te zijn en is onder de indruk dat wij een kerkelijke groep zijn. Hij doet alles om ons te helpen en zorgt ervoor dat wij allen een bescheiden boete moeten betalen voor het feit dat wij de toegelaten doorvoerperiode voor de auto’s met drie dagen overschreden hebben. Eindelijk zitten de auto’s op de transportboten en mogen wij terug naar de stad. ‘s Avonds eten wij bij een ander drijvend restaurant met uitzicht op de Nijl, wij blijven tot laat bij elkaar. Op de terugweg worden wij aangesproken door een koetsier. Na wat onderhandeling besluiten enkele van ons een tocht door de stad met hem te maken. Hij is een scholier die zijn kost verdient op deze manier. Wij maken en aangename toer en stoppen bij de grote, indrukwekkende Kathedraal, die op een berg ligt en een exacte replica is van de grote patriarchale Kathedraal van Abbasia (Caïro), maar op iets kleinere schaal. Wij zijn verbaasd dat er ondanks het late uur heel veel mensen rondom de Kathedraal aanwezig zijn. Wij worden vriendelijk verwelkomd en krijgen de gelegenheid om de Kathedraal van binnen te bekijken. Wij zijn van onze adem beroofd als wij naar binnen gaan. Het is een van de mooiste moderne kerken van Egypte, beschilderd volgens de neo-koptische stijl die ontwikkeld is door de grote icoonschilder en kunsthistoricus Isaac Fanoos. De verschillende elementen van de versiering en de schilderijen stralen een indruk van harmonie, authenticiteit en integriteit uit. Het meest opvallend is het schitterende Christusbeeld in de koepel. Voor het altaargordijn staat een groep jongeren die tasbecha zingen oefenen. De tasbecha is de eeuwige durende lofzang Gods, dat een belangrijk onderdeel van de monastieke vroege ochtendliturgie vormt.

Aswan

Zaterdag 1 september ‘s Ochtends proberen wij van alles te regelen voor onze reis en het vervoer van de auto’s. Wij leren dat de auto’s en de personen apart moeten reizen en dat de boten die de auto’s vervoeren een dag langer onderweg zijn. Er wordt bepaald de volgende dag de auto’s in te laden en de dag erop zelf verder te reizen. Nasser, onze begeleider van de douane in Nuweiba probeerde ons te helpen om alles te regelen met de auto’s. Dit blijkt een heel grote klus te zijn. De Egyptische kentekens moeten teruggegeven worden, wij moeten bewijs leveren dat er geen ongelukken geweest zijn etcetera. Wij moeten langs een zeer lange rij kantoren, bij sommige is het personeel niet aanwezig en daardoor is het net niet mogelijk om alles rond te krijgen. ‘s Middags besluiten wij een tochtje met een faluka, een traditionele boot, te nemen en een aantal van de eilanden te bezoeken. Het is heerlijk op de rivier te zijn en alles vanuit een ander perspectief te zien. Wij bezoeken Kitchener Island met haar prachtige botanische tuin. Vervolgens krijgen wij een uitgebreide rondleiding door de archeologische uitgravingen op Elefantine Island, waar Faraonische tempels, Romeinse ruïne en een Joodse tempel van huursoldaten naast elkaar staan. Volgens de populaire historicus Christopher Hancock was de ark van het verbond, Tabot, een tijd hier geweest op haar tocht langs de Nijl naar Aksum Zion in Ethiopië. Wij nemen ook een kijkje in een Nubisch dorp. Sommige van ons wonen de avondmis bij in het Chiesa Katholika (de Katholieke kerk) niet ver van ons hotel. ‘s Avonds eten wij in een drijvend restaurant aan de Nijl, versierd met de karakteristieke kleurige textielen in de stijl van de Fatimidenperiode. Aansluitend drinken wij thee en kletsen weer met de handelaars in hun stalletjes.

Aswan

Vrijdag 31 augustus De politie staat klaar om 12 uur middernacht en de karavaan rijdt verder. De wegen zijn niet van de hoogste kwaliteit en wij moeten voorzichtig zijn. Wij rijden langs dorpen en door steden en komen pas om 12 uur ‘s middags bij de haven aan, veel later dan wij verwachtten. Wij vragen advies van de vertegenwoordiger van een Nile Water Transport Association, de heer Salich, die uitstekend Engels praat. Hij legt ons uit dat wij op die dag niets kunnen bereiken en morgen naar hun kantoor in de stad moeten komen. Enigszins teleurgesteld en heel moe keren wij terug naar Aswan en zoeken onderdak in het centrum van de stad, dicht bij het kantoor waar wij de volgende dag heen moeten. Ons hotel is middenin de oude souk of marktgebied en wij hebben de gelegenheid om bij de handelaars thee te drinken, te kletsen en wat kleinigheden te kopen. Er zijn stalletjes met verschillende kruiden, natuurgeneesmiddelen en pigmenten. Allerlei gewaden en kleding, handgeweven Nubische tapijten, traditionele metalen en glazen lantaarntjes, leerwerk, bronzen schalen en verschillende textielen met islamitische patronen zijn voorbeelden van de vele waren die aangeboden worden. Het is overal verlicht en er is een feestelijke sfeer omdat het net voor het begin van de vastenmaand van Ramadan is.

Caïro - Aswan

Donderdag 30 augustus De karavaan rolt verder naar het Zuiden en wij verlaten de buitenwijken van Caïro. Straks bevinden wij ons op het platteland, wij rijden door akkers en langs palmbomen, met hier en daar dorpen met huizen opgetrokken uit lemen bakstenen. Sommige zijn heel groot en indrukwekend, en gekroond met schotelantennes. Het landschap aan de oever van de Nijl lijkt tijdloos te zijn, maar tegelijkertijd zijn de sporen van vooruitgang toch duidelijk te herkennen. Op een gegeven moment worden wij door de politie gestopt, en krijgen wij begeleiding door gewapende soldaten. Het is een herinnering aan de gespannen situatie in het land en vooral aan de problemen met moslim extremisten van de Islamitische Broederschap. Wij zijn ons ervan bewust dat er aanslagen gepleegd zijn op toeristen, maar blijven getroost door de gedachte dat het de laatste jaren heel rustig is geweest. Plotseling verlaten wij de oever van de Nijl en gaan landinwaarts, na enkele omwegen komen wij bij een groot complex met een enorm grote muur eromheen. Wij rijden door een poort in de muur en ontdekken dat er nog een is met een prachtige ingangstoren, waar gasten en monniken omheen staan. Wij zijn in het Dair el Moharik, in Ethiopië bekend als Debre Kuskwam, de heiligste plek van de Koptische Egyptenaren. Iets later bevinden wij ons in de oude kerk samen met een monnik, Vader Fim, die ons uitleg geeft. Hij vertelt ons dat het die plek is waar het huisje stond waarin de heilige familie zes maanden verbleef. Op andere plekken in Egypte zijn zij maar korte perioden geweest, omdat de godenbeelden omvielen met hun komst en zij daarom steeds verder verdreven werden. Maar in de buurt van het huidige Dair El Moharik waren er geen huizen en geen afgoden, dus mocht de heilige familie daar langer in rust blijven. Behalve de heel traditionele oude kerk met haar oude iconen, bezoeken wij ook een nieuwe kerk uit de negentiende eeuw, met marmeren iconen in Byzantijnse stijl, en een oeroude burcht met een optrekbare, hooggelegen ingang waar de monniken zich ophielden wanneer er aanslagen plaatsvonden. Het was voorzien van een kapelletje waar de monniken de engelen om hulp konden vragen. Prominent aanwezig was een merkwaardig schilderij van aartsengel Michaël op perkament geschilderd, zoals gebruikelijk is in Ethiopië. Vanuit Dair El Moharik rijden wij met onze politie-escorte 60 kilometer tot Aswan, een van de steden met het hoogste percentage Christenen in Egypte. Wij worden verwelkomd door de Koptisch Katholieke Bisschop, een geleerde man die vele talen spreekt en veel in het buitenland geweest is. Het Katholieke Bisschopspaleis is een vierkant, vijf etages hoog gebouw met een binnenhof. Na een maaltijd zitten wij op dit binnenhof, praten met de gasten en proberen ons verdere programma te plannen. Ondanks vele telefoontjes is er een gebrek aan informatie, vooral over de bootverbinding tussen Aswan in Egypte en Wadi Halfa in Sudan. Wij besluiten om rond middernacht verder te reizen en ondertussen nemen de meeste leden van de groep wat rust in de vele aanwezige gastenkamers. Ik kan niet slapen en ga wandelen, er is een bruiloft aan de gang in de Katholieke kerk. Iets verderop is er een Koptisch Evangelische kerk, en een heel grote, fabriekachtige Koptisch Orthodoxe kerk waar ook een bruiloft aan de gang is. De gezangen en de liturgische rubriek zijn precies hetzelfde als in de Koptisch Katholieke kerk.