Zaterdag 15 september ‘s Ochtends herenigt de groep pelgrims zich bij de Verlosser-kerk in de binnenstad van Addis Abeba. Ons oorspronkelijke programma was Sheik Elias, hoofd van het Opperste Islamitisch Concilie, te bezoeken. Dit bleek te zijn uitgesteld. In plaats daarvan bezoeken wij Abune Berhane Yesus, Aartsbisschop en hoofd van de Ethiopische en Eritrese Bisschoppenconferentie. Hij is een bekend figuur voor de meeste van ons en wij worden hartelijk verwelkomd. Abune Berhane Yesus uit zijn bewondering over de reis en onderstreept hoe belangrijk hij de samenwerking tussen Ethiopiërs in binnen- en buitenland vindt. “Dit soort acties geven ons grote hoop voor de toekomst”, zei hij. Hij heeft ook iets over de betekenis van de Millenniumwisseling vanuit Bijbels perspectief verteld, vooral het verband met het begrip van Jubel en de periode van genade. Aansluitend gingen wij naar het hoofdkwartier van de Ethiopisch Orthodoxe Ontwikkelingsorganisatie. Wij spreken met Dr. Nigussu Legesse die gedurende twintig jaar bij verschillende internationale organisaties in Engeland gewerkt heeft en nu de Orthodoxe ontwikkelingsorganisatie leidt. Hij geeft ons een overzicht van hun activiteiten en onderstreept dat hun motto “Towards Community Empowerment” luidt. Dit betekent dat zij het accent leggen op een benadering gericht op rechten, niet alleen een religieuze benadering. Hij legt ook uit hoeveel aandacht zijn organisatie schenkt aan activiteiten die vrede ondersteunen, vooral het voorkomen van conflicten in perioden van grote spanning. Wij lunchen in een traditioneel restaurant gevestigd in een oud edelmanshuis achter de Giorgis-kerk. Daarnaar bezoeken wij Bisschop Andrew Proud van de Anglicaanse kerk, een grote ondersteuner van de oecumenische beweging. Hij vertelt iets over zijn ervaringen met pelgrimstochten en wij wisselen van gedachten over de betekenis van onze reis en hoe wij verder kunnen. Vanuit het kantoor van de Anglicaanse bisschop rijden wij verder naar het huis van Dr. Mesfin Wolde Mariam, een bekende mensenrechtenactivist, die kort geleden nog in de gevangenis zat. Hij spreekt over begrippen als verzoening uit eigen ervaring en met betrekking tot actuele gebeurtenissen, zoals de nasleep van de communistische periode. Zijn visie over de huidige situatie is een beetje somber. Hij vergelijkt het hedendaagse Ethiopië met een trein die op volle vaart reist en volgepakt is met ruziemakende mensen. De machinist kijkt achteruit en probeert de passagiers met een wapen te beangstigen en rustig te maken en let niet op waar de trein eigenlijk heen moet. Daarom dreigt de trein in een ravijn te storten of een ander ongeval te ondergaan. Alleen als de passagiers vrede met elkaar sluiten zou de conducteur zich op zijn eigenlijke taak kunnen concentreren en de trein tot zijn bestemming kunnen brengen.

Amen Ethiopia-actie geslaagd

Vrijdag 14 september ‘s Ochtends is er een grote receptie op de Holy Trinity Theological College. Verschillende mensen verbonden aan de Amen Ethiopia-actie zijn aanwezig. De Patriarch Abune Paulus komt met de leden van de heilige synodes. Zangers van de Beata Mariam-kerk zingen en dansen volgens de traditie van de Heilige Yared, wiens beeld prominent aanwezig is op de muur waartegenover de Patriarch zit. Bekende dichters dragen hun gedichten voor, volgens de traditie van Quene in het Ge’ez, de klassieke Ethiopische taal. De Patriarch houdt een betoog waarin hij iedereen oproept te reflecteren op de diepere betekenis van de Millenniumwisseling. Hij zegt dat Ethiopië ooit tot de meest vooruitstrevende van de grote oude beschavingen hoorde en weer haar plek op het wereldtoneel moet heroveren. “Tijdens het Millenniumjaar staan wij op de oevers van de rivier van tijd. Wij moeten ons bezinnen om het goede mee te nemen en het andere achter te laten. Dit vraagt om een echte reflectie over onze identiteit, om het wezenlijke aan de volgende generatie mee te geven. Het vraagt ook dat wij wakker en actief zijn en de slaap van de afgelopen eeuwen van ons af moeten schudden.” Iedereen feliciteert de Patriarch en brengt kado’s: bloemen, beelden, speciaal brood en taarten. De eetwaren worden aan de mensen uitgedeeld. Aansluitend heeft de Patriarch de vragen van buitenlandse journalisten beantwoord. ‘s Avonds was ik bij een Ethiopisch gezin op bezoek. Tijdens de feestmaaltijd keken wij naar het journaal op TV. Plotseling zag ik de Amen Ethiopia-karavaan Addis Abeba binnenrijden, het zingen van het Amen Ethiopia-lied op het Meskelplein en de interviews met verschillende mensen. Iedereen in de kamer was geboeid en onder de indruk. Ik kreeg echt het gevoel dat de Amen Ethiopia-actie erin geslaagd is een breed publiek te bereiken en in te spelen op de huidige sfeer in het land.

Addis Abeba

Donderdag 13 september De eerste dag van het nieuwe Ethiopische Millennium. Omdat het volgens Orthodox gebruik een vastendag is, wordt het niet uitgebreid gevierd. Sommige mensen gaan naar de kerk. Wij hebben geen Amen Ethiopia-activiteiten, dus er is gelegenheid om uit te rusten.

Millenniumviering in Ethiopië

Woensdag 12 september Bij de ontbijttafel ontmoeten wij professoren en andere belangrijke mensen die naar Ethiopië gekomen zijn voor de Millenniumviering. Na wat overleg gaan wij naar het patriarchale paleis. Hier wacht Aartsbisschop Abune Timotewos op ons. Hij is de verantwoordelijke van de Holy Trinity Theological College. Hij praat met ons en aansluitend krijgen wij de gelegenheid om Z.H. Patriarch Paulus te ontmoeten. Vader Tesfa Mariam, de monnikpriester verantwoordelijk voor de Ethiopisch Orthodoxe gemeenschap in Nederland, houdt een toespraak waarin hij de reis en de doelen van onze beweging beschrijft. Zijne Heiligheid looft de toewijding en het doorzettingsvermogen van de pelgrims, maar is in eerste instantie wat achterdochtig over de doelen van de reis en stelt vele vragen. Als het Amen Ethiopia-lied gezongen wordt, wordt de sfeer wat luchtiger. Abune Paulus is blijkbaar ontroerd, de boodschap van vrede en verzoening heeft hem duidelijk geraakt. Vader Petros neemt de gelegenheid om Zijne Heiligheid uit te nodigen voor de Amen Ethiopia Conferentie over 8 dagen. Gasten en gastheer zijn allen in een heel goed humeur wanneer wij uitgenodigd worden aan de lunch deel te nemen. Wij gaan naar beneden en wassen onze handen, zoals gebruikelijk is in Ethiopië, en gaan in grote eetzaal binnen. Er zijn er al heel veel mensen, bisschoppen priesters en leken. Wij leren dat het een feestmaaltijd is georganiseerd door de heilige Georgis kerk. Wij nemen plaats en merken dat er geen andere dames zijn behalve de dames van onze groep. Wij ervaren het als een grote eer om uitgenodigd te worden. De feestmaaltijd is in middeleeuwse stijl; obers komen binnen met grote dienbladen, beladen met injera (een soort brood), vlees, groenten en vis, en er is een keus van verschillende dranken. De sfeer is heel vriendelijk en wij voelen ons welkom. Aansluitend wachten wij in het hof achter het paleis. Op een bepaald moment krijgen wij een teken om een ontvangstkamer binnen te gaan. De Patriarch Abune Paulus is aan het schrijven in het Amen Ethiopia-aantekeningenboek. Hij laat zijn gelukswensen achter voor de Amen Ethiopia-actie en praat heel uitgelaten met de pelgrims. Iedereen krijgt van hem een gouden kruis en een foto. We zijn allen erg onder de indruk, het is zelden dat Abune Paulus zoveel tijd neemt om met een groep te praten. Mensen die Abune Paulus in Rome ontmoet hebben, bij de uitvaart van Paus Johannes Paulus II, zeiden dat Abune Paulus vroeger nooit zo uitgelaten en los omging met een groep van oecumenische of interreligieuze aard. Zij ervoeren het als een echte doorbraak in de relaties. Vanuit het Patriarchale Paleis rijden wij naar de Holy Trinity Theological College, waar wij verwelkomd worden door Aartsbisschop Timotewos. De Amen Ethiopia-groep krijgt een rondleiding, waarbij zij de schetsen van het grootschalige bouwproject bewonderen. Er wordt op koffie getrakteerd, waarbij de groep meer te weten krijgt over de geschiedenis en de activiteiten van het instituut. In de tussentijd neem ik de gelegenheid om mijn bagage naar mijn kamer te brengen. Wij rijden verder naar de Katholieke kerk de Heilige Verlosser en bespreken ons programma in de eetzaal van de fraters Kapucijnen. Later in de avond komen wij bij elkaar in een traditioneel muziekeethuis. Wij hebben geluk om plaatsen te vinden, het is helemaal vol. Iedereen wil het jaar 2000 in Ethiopië op een passende manier verwelkomen. Er wordt veel Guraghe-muziek gespeeld, leden van onze groep staan op en dansen. Straks is het middernacht, wij gaan naar buiten en kijken naar het vuurwerk. Heel veel mensen zijn op straat, vooral jongeren. Zij zingen en dansen en vieren feest op hun manier. Wij hangen de Amen Ethiopia-vlag uit en delen Amen Ethiopia-vlaggetjes uit, waarmee iedereen zwaait. Er is veel lawaai en we vieren feest tot vroeg in de ochtend.

Eindbestemming Addis Abeba bereikt!

Dinsdag 11 september De vader en de andere broer en zussen van Heymanot komen heel vroeg in de ochtend naar het hotel om ons te ontmoeten. Zo snel mogelijk vertrekken wij weer en de karavaan rijdt nu richting Addis Abeba. In het Agau-gebied ontmoeten wij een stoot ruiters in prachtige, traditionele tenues, die aan een actie voor de Millenniumviering deelnemen. Een toeschouwer zit op zijn brommer op straat en wij moeten hard remmen om hem niet te raken. Daarmee raakt onze bagagedrager op het dak los en glijdt naar beneden, gelukkig zonder iemand te treffen, wat een shock! De karavaan rijdt verder door het diepe Nijldal en over een hoog plateau. De chauffeurs zijn uitgeput, maar doen extra moeite om snel in Addis Abeba aan te komen. Wij horen dat een welkomstgroep op ons wacht. Inmiddels is het donker geworden, wij zijn in Sollulta, iets buiten Addis Abeba, wanneer wij plotseling bekende gezichten zien. Overal mensen met vlaggetjes, een auto met een cameraploeg van de staatstelevisieomroep rijdt achter ons en maakt opnames. Na het beklimmen van de Entoto-berg zien wij plotseling een zee van blinkende lichten voor ons, het is de stad Addis Abeba. Wij stoppen op het Meskelplein, we worden met bloemen gegroet en we zingen het Amen Ethiopia lied voor de draaiende camera’s van de Tv-ploeg. Aansluitend is er een receptie in het Ghion Hotel. Na enkele toespraken genieten wij van een heerlijke maaltijd samen, terwijl enkele reizigers (waaronder ook ik) door de cameraploeg worden geïnterviewd. Ons doel is bereikt, wat een vreugde! Eindelijk konden wij goed slapen!